November 2006

Zijn we niet op een bepaald moment met zijn allen begonnen om met ingehouden adem te leven? Zijn we niet een beetje bang geworden voor het plotselinge en het onverwachte?

Om onszelf en elkaar niet voor de voeten te lopen, richten we de tijd en onze levens in volgens vaste patronen. We noemen dat cultuur. Zo hoeven we geen verrassingen meer te verwachten. Iedere dag heeft een vast ritme met zijn eigen rituelen en betekenissen. Het leven wordt sloom en traag als een onbestemd wachten, maar het brengt een gevoel van veiligheid. We hoeven niet meer voor onszelf te denken. We veranderen als gecastreerde leeuwen in een hok die wachten op de voedertijd en vergeten dat we ooit in staat waren om meer dan 80 km per uur te rennen en met wat simpele kracht op de kaken een gazellenek te breken. Geen uitersten meer maar geborgen stilzwijgen over dat wat ons angstig maakt.

Twijfel, het zich niet helemaal gerust voelen in een nieuwe realiteit. Werden we bang van ons eigen kunnen of van onze eigen wil? Dat we aan iets beginnen dat we niet af kunnen maken en we dan verder deinen als een stuurloze boot op de golven onderweg naar nergens?

Gezichten vol fijne rimpeltjes, als oude schilderijen met ogen die vliegensvlug monsteren van top tot teen, die blankheid inschatten. Wat deze gezichten hebben gezien, hebben beleefd, waar zij toe in staat geweest zijn. Als ik me daarvan een voorstelling probeer te maken, lijkt het alsof mijn hersenen barsten. Nog steeds kunnen deze monden lachen, kan ik niet anders dan de kracht bewonderen in de uigestrekte open armen. Ik sta perplex.

Ik benijd hen om hun onwankelbare liefde, zo solide als een kluis. Hun geloof en vertrouwen zitten in de toekomst van de kinderen, daaraan offeren ze onvoorwaardelijk hun eigen dagelijkse leven op. Ze zien een oplossing in mijn kennis, ze vestigen er hoop op.

Volwassenen uit op avontuur en macht en bezit, die alleen aan zichzelf hebben gedacht, die anderen hebben opgezadeld met de consequenties van hun onbezonnen daden, er is geen keuze dan je er nu op te verlaten, net zoals zij dat vroeger hadden gedaan als kinderen van hun ouders en zij daarvoor en die daarvoor, helemaal tot aan het begin van de door hen gekende geschiedenis. Een oneindige keten van mensen die maar in goed vertrouwen moeten afwachten wat er boven hun hoofden en achter hun ruggen bedisseld, beschikt en geblunderd wordt. Mensen die stuk voor stuk afhankelijk zijn van mensen die vergeten zijn wat het is om van anderen afhankelijk te zijn.

Ik ben ondertussen overgeleverd aan woorden. Onverstaanbare woorden die ik moet leren. Gekende, bestudeerde woorden die ik moet overdragen en vertrouwde woorden om mee te vertellen. Men zegt dat overal woorden voor zijn. De onbestaande woorden dienen we zelf te gieten in een mal van de wil tot vertellen, tot beschrijven. Maar met de beste wil van de wereld vind ik even die woorden niet. Er zijn teveel indrukken die teveel op voorstellingsvermogen en emoties drukken. Er is teveel werk op teveel fronten. En in de macht van het vertrouwen dat ik van hen kreeg om te helpen veranderen voel ik dezelfde onmacht en afhankelijkheid.

Wanneer laten we die ingehouden adem eens los?

H.