Dagboek december

Het is gemakkelijker gezegd dan ontkent dat het leven van een Europese eenzaat in Afrika soms kommer dan wel kwel kan zijn. Vooral als er weer maar een keer collega's de aftocht blazen. We zijn een team omdat we dat moeten. We toeteren op onze eigen loftrompetten omdat niemand anders dat meer voor ons doet. De grote vraag: "Waar zijn we in hemelsnaam mee bezig en waar leidt (of moet ik zeggen lijdt???) het in vredesnaam allemaal naartoe?" is er eentje die we niet stellen. Althans niet luidop. Dat antwoord knalt je keihard om de oren als je weer een vaarwel of tot ziens misschien, het ga je goed van vertrouwenspersonen te horen krijgt.

 Ook in dit team ben ik weer de rare en ook deze keer bevalt me dat prima. Anders dan anders is het feit dat ook al worden bepaalde gedragingen slecht begrepen, alles wordt aanvaard. Het wordt me steeds duidelijker op welke eigenschappen VSO zijn werkmiertjes selecteert. De werkverslaafde, onmaterialistische einzelgangers met het overdreven rechtvaardigheidsgevoel die de kunde hebben om met stijl op hun bek te gaan, doch steeds weer op hun pootjes terecht komen. Het is een rode draad die een vreemde maar ondertussen hechte band schept.

 Tijdens de twee eerste weken in het hotel, die bestonden uit studie van ochtend tot avond en gepintelier de halve nacht, leerden we elkaar erg goed kennen. De Engelsen zijn perfect in samenklitten en proberen hun thuissituatie zo goed mogelijk op elkaar te projecteren. Soms (hihihi hahaha) sta ik erbij en kijk ernaar. Nog steeds ben ik erg dol op het gebruik van teveel woorden die de nodige afstand creëren. The active observer not to be mistaken by a participant.

We hebben ondertussen al een ex-koppeltje, de rest van de dames is vreemd maar waar met zijn allen en tegelijk, ernstig verliefd op een zwaarbehaarde Schot met standaard okselvijvers. Het gebrek aan degelijke scheermesjes alhier doet me het ergste vrezen voor zijn nabije toekomst. Ik blijf ver uit zijn buurt tijdens avonden met volle maan. Gelukkig voor Barentu hoeft dit dorp dankzij VSO, de eerste twee jaar niks van de hyena's te vrezen. Verder hebben we een stel dat elkaar sinds een week, voor eeuwig gevonden heeft en waarvan de rest van het gezelschap al zuchtend en met glazig dromende ogen de naam van hun eerstgeborene zit te verzinnen. Er zijn statistieken opgemaakt over wie het met wie zal gaan doen voor Kerstmis, of misschien net erna (ik vernam onlangs dat ik op de lijst sta met een nog onbekende dashing NGO-guy or an Asmarino University professor). Het zijn allemaal signalen van mensen die rotzooi in het hoofd nodig hebben om niet over de ernst te hoeven denken. Ik doe niet aan dat spelletje mee. Het angstige van niet weten wat er om je heen in de wereld aan het gebeuren is, is naar mijn gevoel een onderdeel van het bij de les blijven. Net zoals mijn vader wel eens aan de elektriciteit werkt zonder de hoofdschakelaar om te zetten denk ook ik dat verstand en handelingen af en toe die uiterste concentratie nodig hebben. We zien wel of er klappen op volgen, dat is een zorg voor later.

 Ik dank de hemel op mijn blote knietjes dat ik Belg nummer 2 ben en spontaan op de koffie kan met de Belgische consul. Diplomaat of niet, de man heeft zich voorgenomen goed voor me te zorgen, geeft bevredigende antwoorden op enge vragen en hij weet precies waar ik woon. Het is een iets andere aanpak dan de Britse.

Om de paar maanden geeft deze flamboyante ambassadeur een mega-party voor alles wat blank of donkerblank is in Eritrea. Ik walg van zijn nutteloze smijten met geld maar vreet en giet me vol met geïmporteerde middelen en vertel aan iedere billenknijperd dat hij de verkeerde voor heeft (go by the smell boy, volunteers smell like goatshit, UN smells like Chanel… I'm one of the villagepeople). In armoede leef je de principes iets minder strak maar worden ze inwendig alleen maar sterker. (hihihi hahaha ik stond erbij….)

Britse info volgt uit geroddel en vragen worden steevast beantwoordt met:"Why don't you fill in a form?” Ik weet het nu zeker, Britten zijn gewoon anderstalige Hollanders.

Elke dag vraag ik me, nooit luidop, minstens twaalf keer af waarmee we toch maar bezig zijn.

 Maar dan opeens wordt het me weer duidelijk. Het is allemaal precies zoals het moet zijn. Mijn brein schat nog steeds perfect in tegen wiens schenen ik moet schoppen en van welke lui het een compliment is te horen te krijgen dat ik een bitch met een te grote mond ben. Yohannes de VSO in country manager steekt niet onder stoelen of banken dat hij mijn projecten voor 100% ondersteunt. De overuren die ik nu draai worden geïnvesteerd in mijn testament. Er zijn vrouwen die voor het eerst in hun leven de kinderen achterlaten bij manlief om zichzelf een beetje slimmer te maken. Er zijn mannen die voor het eerst in hun leven thee hebben gezet voor (mij) een vrouw en vaststellen dat er daardoor inderdaad geen voor hen belangrijke lichaamsdelen van het lijf vallen. Er zijn gehandicapten die nu meedraaien in een nationaal te implementeren project, die niet zien dat ik wit (dus koloniaal overheersend, door huidskleur schuldig, stinkend rijk en alwetend) ben en daardoor opeens een stap hoger in de hiërarchie staan dan hun valide collega’s. Al valt het hele project in het water, wat het niet gaat doen omdat deze lui zich zo hardnekkig vastbijten in de gekregen kans, er is al een heleboel zelfvertrouwen geoogst. You don't need eyes to see, you need vision!

Er zijn leerkrachten die na hun uren met de kinderen uit hun klas als een gek poppenkastpoppen van papier-maché aan het knutselen zijn. Teaching aid materials kosten soms alleen wat moeite en tijd, maar zelfs dat kan lollig zijn. De computercursus kan gestart worden met eigen middelen al moeten we kilometers met beeldschermen en body's lopen zeulen om de apparatuur verzameld te krijgen. Voor het eerst kijken supervisors met open mond toe hoe coöperatie sneller kan gaan dan bedelen en zeuren. Er wordt voor het eerst een school girls day georganiseerd. (Will we have a school boy's day too?  No, because every other day in the year is already a school boy's day!) De leerkrachten vermaken zich kostelijk tijdens onze dinsdagse English movie night in het PRC om achteraf elkaar de loef af te steken bij de Engelse filmkwis die ik opstel. It is true, learning can be fun. Bijna net zo plezierig als het kijken naar de zure gezichten van de supervisors die hun stiekeme extra centjes op zien gaan aan embaba (popcorn), thee, koekjes, bananen en grenatina. Het vrouwtje van het golfplaten theehuisje wordt alleen maar vrolijker van het wekelijkse vaste inkomen. En vandaag heb ik op hun eigen vraag, niets minder dan het toneelstuk Macbeth van Shakespeare, herwerkt voor 7 jarige Engelstalige kinderen, overhandigt aan een stel leerkrachten die me geloven dat je saaie methodeboeken af en toe aan de wilgen kan hangen om iets leuks en spannends voor de kinderen te doen waarvan ze meer zullen opsteken omdat het gewoonweg een keertje boeiend en anders dan anders is. Het kost helemaal geen cent en bij het repeteren oefen je zelf de taal en lach je je kapot.

Arrogant als ik ben durf ik te stellen dat ik mijn steentje in de rivier op aarde al een beetje verlegd heb. Het water stroomt al een klein beetje anders dan voorheen.

 Het is hard en het doet pijn dat sommige van mijn mede development werkers het opgeven. Ze hebben zich de beroemde, steeds wederkerende maar nooit luidop gestelde vraag waarschijnlijk minimaal 50 keer per dag gesteld. Ik zal hen verschrikkelijk missen. In mijn ogen vluchten ze met de staart tussen de poten, jankend naar hun moeder. Ze breken een deal. En al snap ik perfect wat hen terug naar huis roept, ik voel het als een verspilling van mijn vertrouwen, ze laten ons achter met een nog grotere verantwoordelijkheid en nog meer werk.

 Toch heb ik begrepen waarin het verschil schuilt, waardoor ik weet dat ik niet met de glimlach maar met pijn in het hart pas bij het beëindigen van mijn contract vertrekken zal.

Ik kijk (hihihi hahaha …) naar die rare Engelsen en leef met gewone Eritreanen. Al mijn nieuwe vrienden (en daarmee bedoel ik dus niet zomaar iedereen die ik hier ken) zijn arm en traag, maar handwerkend en intelligent. Ze houden zich niet echt bezig met wie het met wie doet, of zal gaan doen. Het thuisgevoel heb ik achter de gesloten poort van de compound met een glas thee in de hand, Naut of/en Even op schoot al kletsend over koetjes en kalfjes (soms letterlijk) met de buren. Ik heb er geen pub of lallende Europeanen voor nodig. Ontspannen doe ik op de rand van het ravijn terwijl ik kijk hoe ver beneden me ezeltjes spelen na een dag hard werken en hoe reuzenroofvogels op jacht vergeten zijn dat ik er zit. Ik heb geen enkel verlangen naar cinema Roma. Verwondering overvalt me elke dag als ik de prachtige mastodonten van ossen het graan zie vertrappelen. Er zijn er bij met horens die een spanwijdte van meer dan een meter hebben. Een ruk van zo'n kop overleef je niet. Desalniettemin zijn het kolossale goedzakken die braaf op de tikjes van kleuters met een stokje in de hand gehoorzamen. Ze nemen genoegen met af en toe een hap van het graanafval om dan weer vrolijk de andere kant op te stappen. Ik heb dus niet direct behoefte aan het bewonderen van 's ambassadeurs disco fever pruik en bijbehorende danspasjes.

 Hoe vreemd en anders mijn leven nu ook verloopt en ook al is de mate van stress en frustratie in het proberen opboksen tegen meer en zwaardere tegenstanders groter dan ooit tevoren. Al zijn mijn nette bureauhandjes vervormd tot uitgebeten ruwe werkpoten en zal ik in mijn hele leven nooit meer vergeten wat de luxe van eigen keuzes, vrede en vrijheid is. Al hangt er steeds een zwijgende mist van het niet weten waarvoor we met zijn allen het meeste bang zijn. En al is er elke dag weer een signaal van mensen die ik heel erg mis omdat ze zo ver weg zijn en waar ik niet in de mogelijkheid ben om contact op te nemen…….

 Er was nog nooit een plek waar ik zo op mijn gemak gewoond heb, waar ik het idee heb eindelijk op mijn goede niveau in mijn ideale flexibiliteit te werken. De schoonheid van de simpele dingen is vaak het moeilijkst om te bevatten, maar eens zover, zit er de meeste diepgang in. Er is nog nooit iets wezenlijk verandert zonder op weerstand te stuiten. Toevallig heb ik in het vak dwarsgelegen worden gedoctoreerd.

 Op het moment dat de geur van geitenstront aangenamer wordt dan die van Chanel, omdat de beloning schuilt in het verkopen van een zelfgemaakte lesmethode, opgesteld door een vergeten en genegeerde groep mensen, aan een minister van onderwijs die  misschien eindelijk eens naar hen luistert, dan weet je het weer.

Waar we in hemelsnaam mee bezig zijn, dat maakt niet uit. Want we zijn goe bezig ook al zegge ze van nie, ook al denken we soms zelf van nie

H.