Gekke dingen die in Dbarwa heel gewoon zijn

November 2006

Eten:

We eten hier meestal met zijn allen van 1 groot reuzenbord. De bodem van dat bord is bedekt met een soort zure pannenkoeken, die ze injera noemen. Ik vind ze erg lekker, maar een heleboel van mijn Westerse collega’s hebben veel moeite om aan het smaakje te wennen. Op de injera wordt het stoofpotje van de dag geschept. Dat kan zijn ades (linzen met tomaat en uit), shuro (kikkererwten met tomaat en ui), zigni (iets met vlees dat ik natuurlijk nooit eet maar er zit vast ook tomaat en ui bij) of iets wat de kokkin zelf verzonnen heeft met de beschikbare groenten van de dag met, euh… tomaat en ui. Vlees (geit of kip en een zelden keer rund of schaap) wordt er alleen op zaterdag gegeten bij de mensen die een beetje meer geld hebben. De anderen eten het alleen op heel, heel, heel bijzondere feestdagen.

We eten hier met de handen, bestek is niet nodig. Nu zal je denken: “heey hoppa, dat wordt gezellig graaien van zo’n joekel van een bord…” Vergeet het maar. Eten met je handen heeft nog meer beleefdheidsregeltjes dan met bestek.

Eerst moet je je handen wassen in het zicht van je tafelgenoten. Op sommige gelegenheden zelfs je voeten en je gezicht en daarbij goed je mond spoelen. Maar meestal is handen genoeg. Om te eten mag je alleen je rechterhand gebruiken. Met je rechterhand scheur je een stukje injera af en daarmee pak je een hapje dat voor je ligt. Dat is best wel moeilijk zo scheuren met 1 hand. Ik ga soms wel eens op mijn linkerhand zitten om niet per ongeluk mijn twee handen te gebruiken. Je mag nooit wat lekkers pakken dat voor de neus van een van je tafelgenoten ligt, maar als ze weten dat jij dat net het lekkerste vindt, dan verhuizen ze het gewoon naar jouw plekje. Als je af en toe smakt, vindt de gastvrouw dat alleen maar geweldig. Dat is een teken dat je het lekker vindt. Je vieze vingers aflikken dat mag dan weer niet, daar krijg je alleen maar boze blikken van.

Stokjes:

Men knaagt hier graag op stokjes. Hier geen navelstaren of uit je neus eten. Als je even niks te doen hebt dan ga je een mooi dun recht stokje van een boom plukken en daarmee ga je ernstig tussen je tanden peuteren. Iedereen doet het, van jong tot oud en op alle ogenblikken van de dag. Tijdens vergaderingen en meetings met serieuze mensen zit minstens de helft aan stokje-sabbel te doen. Ga je naar een klas, dan zitten de kinderen op een stokje te knabbelen terwijl de juf of meester wat zit uit te leggen en verdwijnt dat ding pas als er gewerkt moet worden. Op dat moment verschijnt er een stokje in de mondhoek van die juf of meester. Het werkt aanstekelijk, ik denk stukken helderder na met een klein stokje tussen de tanden geklemd.

Afval:

Prullenbakken is iets voor in huis en zelfs daar worden ze niet ernstig genomen. Afval belandt gewoon op de grond. Een paar keer per dag de vloer vegen en alles op straat kegelen houdt een huis netjes. Er zijn geen vuilcontainers en geen vuilnisbelten. Toch is het geen troep. Soms moet je de dingen gewoon simpel houden. In de winkeltjes wordt er geen verpakking verkocht. Je moet altijd zelf een bakje of een zakje meenemen. Het afval dat er overblijft, is eetbaar voor de geiten, de ezels, de schapen en de koeien. Die lopen hier overal rond. Zelfs een keer toevallig in mijn kamer omdat ik de poort niet goed had dichtgedaan. Als je een zakje nodig hebt, is dat van papier gemaakt en dat stook je gewoon weer op als het vies is, maar zelfs dat vinden de geiten lekker als ze het op straat vinden. Van de blikjes worden andere spullen gemaakt en de glazen flessen worden opnieuw gevuld.

Honden:

Een hond als huisdier hebben kan alleen maar als die hond even hard werkt als zijn baasje. Hij moet zijn eten verdienen met het helpen hoeden van de kuddes. Je kunt aan een hond zien dat hij een baasje heeft, als er nog oren aan zijn kop hangen. De zwerfhonden komen aan eten en drinken ook niks te kort en zijn meestal erg lief. Ze leven ook weer van het afval dat op straat belandt of achter de slachthuizen te vinden is. Hun oren worden afgeknipt. Dat was in het begin een erg raar zicht, zo een grote hondenkop met aan weerszijden van zijn hoofd alleen maar een gaatje. Deze honden hebben de verantwoordelijkheid het dorp te bewaken en te beschermen tegen hyena’s. De mensen denken dat als er geen flappers van oren aan hun kop bengelen, de honden nog beter kunnen horen.

Ezels:

Ezels staan altijd en overal in de weg. Het lijkt soms wel of ze er een speciaal zintuig voor hebben. Is er geen verkeer, dan is er geen ezel te zien in heel de straat. Komt er een bus of een jeep voorbij, dan staan er 20 in het midden van de weg die niet vooruit of achteruit te bewegen zijn. Wij hebben het spreekwoord, zo koppig als een ezel. Hier zeggen ze dat een ezel al zijn tickets al betaald heeft. Ezels hebben geen schulden en dus geen zorgen en maken zich nergens druk om. In elk geval laten ze zich goed gelden met hun aanwezigheid. Ze bemoeien zich overal mee en laten zich niet wegjagen. Als je een keertje kan uitslapen, wees er maar zeker van dat er een ezel om 6 uur voor de deur staat te balken.

De meeste kinderen kunnen ezelrijden. Voor ze van het werk naar huis gaan, doen ze vaak nog even een wedstrijdje om het snelst en let je dan even niet goed op, verwacht niet dat zo een opgedreven ezel voor jou uit de weg gaat.

H.